İyi Huylu Prostat
Tedavileri

İyi huylu prostat büyümesi, tıbbi adıyla Benign Prostat Hiperplazisi (BPH), özellikle orta ve ileri yaş erkeklerde sık görülen ürolojik sorunlardan biridir. Prostat bezinin yaşla birlikte büyümesi idrar kanalına baskı yapabilir ve zaman içerisinde idrar yapma alışkanlıklarında belirgin değişikliklere neden olabilir.

Sık idrara çıkma, gece birkaç kez tuvalete kalkma, idrar akımında zayıflama, idrara başlamada bekleme, kesik kesik idrar yapma veya mesanenin tam boşalmadığı hissi iyi huylu prostat büyümesinde görülebilen başlıca belirtilerdir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Nedir?

Prostat, erkek üreme sisteminin bir parçasıdır ve mesanenin hemen altında yer alır. İdrarın mesaneden dışarı taşınmasını sağlayan üretra prostatın içerisinden geçer.

Yaş ilerledikçe prostat dokusunda iyi huylu büyüme meydana gelebilir. Prostatın büyüyen dokusu idrar kanalını sıkıştırdığında idrar akışında güçlük ortaya çıkabilir.

Bu durum iyi huylu prostat büyümesi veya BPH olarak adlandırılır.

Buradaki “iyi huylu” ifadesi önemlidir. İyi huylu prostat büyümesi prostat kanseri değildir. Bununla birlikte iki hastalık aynı yaş grubunda görülebileceği için özellikle belirti yaşayan erkeklerde ürolojik değerlendirme yapılması önem taşır.

İyi Huylu Prostat Belirtileri Nelerdir?

İyi huylu prostat büyümesine bağlı belirtiler genellikle yavaş gelişir. Bazı hastalar uzun süre bu değişiklikleri yaşlanmanın doğal sonucu olarak değerlendirebilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Sık idrara çıkma
• Gece idrar yapmak için uyanma
• Aniden idrara sıkışma
• İdrarı tutmakta zorlanma
• İdrara başlamakta güçlük
• İdrar akımının zayıflaması
• Kesik kesik idrar yapma
• İdrar yaptıktan sonra damlama
• Mesanenin tam boşalmadığı hissi
• İdrar yaparken ıkınma ihtiyacı
• İdrar süresinin uzaması

İleri seviyedeki durumlarda idrar yapamama, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, mesane taşı veya üst üriner sistemle ilişkili sorunlar da gelişebilir.

Özellikle idrarın tamamen yapılamadığı durumlarda gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Nasıl Teşhis Edilir?

BPH tanısının ilk aşamasında hastanın şikâyetleri ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Üroloji uzmanı hastaya idrar yapma sıklığı, gece idrara kalkma sayısı, idrar akımındaki değişiklikler ve yakınmaların günlük yaşam üzerindeki etkileri hakkında sorular sorabilir.

Değerlendirme sırasında gerekli görülmesi halinde;

• Fizik muayene,
• Prostat muayenesi,
• İdrar tahlili,
• Kan testleri,
• PSA değerlendirmesi,
• Ultrasonografi,
• Prostat hacmi ölçümü,
• İşeme sonrası kalan idrar miktarının ölçülmesi,
• Üroflowmetri yani idrar akım testi

gibi yöntemlerden yararlanılabilir.

İşeme sonrasında mesanede yüksek miktarda idrar kalması mesanenin yeterince boşalamadığını veya idrar çıkışında belirgin bir direnç bulunduğunu gösterebilir.

Tedavi planlamasında yalnızca prostatın büyüklüğü değil, idrar akımının ne kadar etkilendiği ve hastanın yaşam kalitesinin ne düzeyde bozulduğu da dikkate alınır.

İyi Huylu Prostat Nasıl Tedavi Edilir?

İyi huylu prostat tedavisinde herkese uygulanan tek bir yöntem bulunmaz.

Tedavi seçimi;

• Hastanın yaşı,
• Prostat hacmi,
• Şikâyetlerin şiddeti,
• İdrar akımının durumu,
• Mesanede kalan idrar miktarı,
• Prostatın anatomik yapısı,
• Eşlik eden hastalıklar,
• Kullanılan ilaçlar,
• Hastanın beklentileri

dikkate alınarak yapılır.

Genel olarak tedavi seçenekleri dört ana grupta değerlendirilebilir:

Takip ve yaşam tarzı düzenlemeleri, ilaç tedavileri, minimal invaziv girişimler ve cerrahi tedaviler.

İyi Huylu Prostat Büyümesinde Takip

Her prostat büyümesinin hemen ilaç veya ameliyatla tedavi edilmesi gerekmez.

Belirtileri hafif olan ve günlük yaşamı belirgin şekilde etkilenmeyen hastalarda düzenli takip tercih edilebilir.

Bu süreçte hastalara bazı yaşam tarzı düzenlemeleri önerilebilir.

Özellikle akşam saatlerinde aşırı sıvı tüketiminin azaltılması gece idrara kalkma sorununu azaltmaya yardımcı olabilir.

Kafein ve alkol bazı hastalarda sık idrara çıkma ve sıkışma hissini artırabileceğinden tüketimin sınırlandırılması faydalı olabilir.

İdrarı uzun süre tutmamak, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve kabızlığın önüne geçmek de idrar sistemi açısından önem taşır.

Ancak belirtiler ilerlediğinde tedavi planı yeniden değerlendirilmelidir.

İyi Huylu Prostat Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Her iyi huylu prostat büyümesi ameliyat gerektirmez.

Cerrahi veya girişimsel tedaviler genellikle;

• İlaç tedavisinden yeterli fayda alınamaması,
• Şikâyetlerin günlük yaşamı ciddi şekilde etkilemesi,
• Tekrarlayan idrar retansiyonu gelişmesi,
• Mesanenin yeterince boşalamaması,
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları,
• Prostata bağlı mesane taşı,
• İdrar yollarında ciddi tıkanıklık

gibi durumlarda değerlendirilebilir.

Tedavinin hangi yöntemle yapılacağı prostatın büyüklüğü ve anatomik özelliklerine göre belirlenir.

TURP ile Prostat Tedavisi

TURP (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) uzun yıllardır iyi huylu prostat büyümesinin cerrahi tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir.

İşlem sırasında idrar kanalından özel bir cerrahi cihazla girilir. İdrar kanalını daraltan prostat dokusu kontrollü şekilde çıkarılarak idrar yolunun genişletilmesi amaçlanır.

Dışarıdan kesi yapılmaz.

TURP özellikle belirli prostat hacimlerindeki hastalarda etkili bir tedavi seçeneği olabilir.

Operasyon sonrasında idrar akımında belirgin düzelme sağlanabilir.

Bununla birlikte kanama, enfeksiyon, idrar yolu darlığı veya retrograd ejakülasyon gibi cerrahiye özgü olası yan etkiler bulunmaktadır.

Retrograd ejakülasyon, meninin dışarı çıkmak yerine mesaneye yönelmesidir. Sertleşme ile aynı durum değildir ancak çocuk sahibi olmayı planlayan hastalarda tedavi seçimi öncesinde özellikle değerlendirilmelidir.

Lazerle Prostat Tedavisi

İyi huylu prostat tedavisinde farklı lazer teknolojilerinden yararlanılabilir.

Lazer enerjisi prostat dokusunun kesilmesi, çıkarılması veya buharlaştırılması amacıyla kullanılabilir.

Lazer yöntemlerinde temel amaç idrar kanalını daraltan dokunun ortadan kaldırılması ve idrar geçişinin rahatlatılmasıdır.

Kanama riskinin azaltılabilmesi lazer cerrahisinin önemli avantajlarından biridir.

Ancak hangi lazer yönteminin kullanılacağı prostat büyüklüğü, hastanın kullandığı ilaçlar ve cerrahın değerlendirmesine göre değişir.

Rezum ile İyi Huylu Prostat Tedavisi

Rezum, iyi huylu prostat büyümesinde kullanılan minimal invaziv tedavi seçeneklerinden biridir.

İşlem sırasında prostatın büyümüş bölgelerine kontrollü su buharı uygulanır.

Su buharının taşıdığı termal enerji prostat dokusundaki hücreleri etkiler. Takip eden haftalar içerisinde tedavi edilen dokunun hacmi azalabilir ve idrar kanalındaki baskı hafifleyebilir.

Ancak prostat hacmi ve anatomisi her hastada Rezum için uygun olmayabilir.

İyi Huylu Prostat Tedavisi Sonrası İdrar Yapma Düzelir mi?

Tedavinin temel amacı idrar yolundaki direnci azaltarak hastanın daha rahat idrar yapmasını sağlamaktır.

Başarılı tedavi sonrasında;

• İdrar akımının güçlenmesi,
• İdrara başlama süresinin kısalması,
• Kesik kesik idrar yapmanın azalması,
• Mesanede kalan idrar miktarının azalması,
• Gece idrara kalkma şikâyetlerinde düzelme

beklenebilir.

Ancak her belirtinin tamamen ortadan kalkacağı garanti edilemez.

Örneğin uzun yıllar boyunca tıkanıklığa karşı çalışan mesanede fonksiyon değişiklikleri gelişmişse prostat tedavi edilmesine rağmen sık idrara çıkma veya sıkışma şikâyetleri bir süre devam edebilir.

Prostat Ameliyatı Cinselliği Etkiler mi?

İyi huylu prostat tedavisi düşünen erkeklerin en sık sorduğu sorulardan biri budur.

Prostat cerrahisi sonrasında ortaya çıkabilecek cinsel değişiklikler kullanılan yönteme bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Özellikle bazı ameliyatlardan sonra retrograd ejakülasyon adı verilen durum gelişebilir.

Bu durumda orgazm hissi devam etmesine rağmen meni penis ucundan dışarı çıkmak yerine mesaneye doğru gidebilir.

Bu durum sertleşme kaybıyla aynı şey değildir.

Çocuk sahibi olmayı planlayan erkeklerde boşalma fonksiyonunun korunması önemli olduğundan tedavi yöntemi belirlenirken bu konu mutlaka doktorla değerlendirilmelidir.